Geschiedenis van het kuren

Het kuren grijpt terug op een eeuwenoude traditie. Vondsten in de archeologie duiden erop dat de mens al lang geleden verlichting zocht in thermen. De Grieken en Romeinen maakten al gebruik van kuuroorden. Oorspronkelijk bezocht men thermen om medische redenen, en later groeide de thermen uit tot sociale ontmoetingsplaats waar gemeenschappelijk werd gebaad en waar masseurs en schoonheidsspecialisten zich ontfermden over het welzijn van hun klant. Verspreid over vele duizenden jaren heeft het kuren zich ontwikkeld tot het kuren van nu.

Hippocrates, de eerste hydrotherapeut?

De medicus Hippocrates die leefde van 460 tot 377 voor Christus was een bekend voorstander van behandelingen met water. In die tijd werd al aangenomen dat een verkeerde levensstijl de oorzaak kan zijn van ziekte en dat dit voorkomen en genezen kan worden door een juiste levensstijl. Goede voeding, regelmatige stoelgang, voldoende lichaamsbeweging en rust behoren bij deze juiste levensstijl. Hippocrates behandelingen bestonden o.a. uit massages en behandelingen met water als minerale baden, baden met zeewater, modder- en kruidenpakkingen.

Hij gebruikte al behandelingen die 2000 jaar later in de 19e en 20e eeuw binnen de geneeskunde gangbaar waren.

Romeinse baden

Reizende Griekse artsen hebben de Griekse geneeskunst verder verspreid naar het Romeinse Rijk. Romeinse medici zoals de arts Galenus van Pergamum hebben de watergeneeskunde van de Grieken verder verspreid. Dit paste in de gezondheidscultuur van die tijd. Naast de badruimte thuis waren er vele openbare badruimten of thermen. In Rome waren op het hoogtepunt maar liefst circa duizend thermen. Maar ook in andere landen van Europa werden thermen gebouwd. Daar waar bij voorkeur warme bronnen waren. In Duitsland (Baden-Baden, Aken, Wiesbaden), Spanje, Engeland (Bath), Frankrijk (Aix-les-Bains) en Turkije verrezen grote thermen.

Verval en opkomst tijdens de Middeleeuwen

Er kwam een einde aan vele badhuizen en thermen door de val van het Romeinse Rijk. In de Middeleeuwen werd onder invloed van het christendom meer aandacht besteed aan het geestelijke leven. De verzorging van het lichaam werd van ondergeschikt belang en daarmee was het lot van vele badhuizen en thermen bezegeld.

In de late Middeleeuwen door de opkomende stedelijke burgerij was er weer sprake van een opleving van de badcultuur.

Vanaf de 16e eeuw werd de invloed van hydrotherapie op het menselijk lichaam vaker het onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Er verschenen met name in de 19e eeuw veel werken over hydrotherapie met een beschrijving van de indicaties en contra-indicaties. Met name in Duitsland, Frankrijk en Engeland.

Hydrotherapie*

In de 19e eeuw maakte Vincent Prieβnitz en Sebastiaan Kneipp in Duitsland furore met de hydrotherapie. Rond 1900 waren er in Duitsland ruim 100 Kuranstalten waar volgens de therapie van Prieβnitz werd gewerkt en 9 Kneippinrichtingen.

In de 19e eeuw was er ook in Nederland veel belangstelling voor hetgeen zich afspeelde in het buitenland en met name Duitsland op het terrein van hydro- en balneotherapie. Er werd over geschreven in medische bladen en de welgestelden bezochten de kuuroorden in het buitenland.

Begin 19e eeuw werd ook in Nederland een instelling voor zeebadkuren geopend, het eerste Nederlandse kuuroord in Scheveningen. Deze werd voornamelijk bezocht door buitenlandse gasten. Meerdere hydrotherapiecentra werden geopend, aan zee maar ook in het binnenland. Ondanks dat we het land van het water zijn, heeft hydrotherapie binnen de geneeskunde nooit de plaats gehad die het in andere landen wel had. Als reden hiervoor wordt genoemd onze volksaard en het feit dat medici de therapeutische waarde van water onvoldoende erkenden. Uitzondering was Van Breemen (1874-1961) die goede resultaten behaalde bij de behandeling van reuma.

De laatste jaren is er ook in Nederland een kentering te zien. Het gebruik van thermale bronnen wordt ook door medisch specialisten erkend. Met name bij reumatische en huidaandoeningen.

Met de komst van beautycentra kreeg het kuren een preventieve functie. Kuuroorden zijn niet alleen centra voor het verkrijgen van een goede gezondheid, maar ook voor het behoud van gezondheid, schoonheid en van geestelijke ontspanning. In onze ‘gestresste’ maatschappij krijgen we steeds meer behoefte aan dit evenwicht.

Wilt u meer weten over thermen? In Heerlen bevindt zich het Thermenmuseum met restanten van de Thermen van Coriovallum, een Romeins badhuis dat zal hebben bestaan van 120 na Chr. tot het begin van de 5e eeuw.

*Hydrotherapie bestaat uit het in contact brengen van het lichaam met warm en koud water. Hydrotherapie wordt uitgevoerd met allerlei soorten baden, kompressen en pakkingen en met watermassages, inhalaties en eenvoudige oefeningen in het water.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmailFacebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedinmail